Ketojenik diyet nedir?

Ketojenik diyet; yüksek yağ, düşük protein ve düşük karbonhidrat içeren bir beslenme düzeni olup, kalorisi ve toplam sıvı içeriği günlük gereksinimin %80’ini karşılayacak şekilde kısıtlanmıştır. Ketojenik diyet sadece doktorların kontrolünde uygulanır. Ketojenik diyet(KO), diyet içeriğindeki yağın, protein ve karbonhidrat toplamına oranı olarak hesaplanmaktadır ve tipik ketojenik diyet (KD) için 4:1’dir. Oranlar 3 veya 4 g yağa 1 g proteinle birlikte karbonhidrat olacak şekilde oranlanır (3:1 ya da 4:1).  Ketojenik oran ne kadar yüksek olursa ketozis o kadar fazla olmaktadır. Süt çocukları ve ergenler gibi protein gereksinimi yüksek veya yan etki nedeniyle diyeti iyi uygulayamayan hastalarda 3:1 ya da 2:1 gibi daha düşük oranlar kullanılabilir. Ketojenik oranı 4:1 olan diyette, günlük kalorinin %90’ı yağlardan, %7’si proteinden ve %3’u karbonhidratlardan sağlanmaktadır. En sık kullanılan yağ kaynakları tereyağı, krema, sıvı yağlar ve mayonezdir.

Diyetin Başlanması:

KD geleneksel olarak açlık periyodundan sonra başlanır, Karbonhidrat (KH) içeren sıvılar verilmez ve kan şekeri izlenir. Açlık 12 saatten 48 saate kadar uzatılabilir idrar ketonları yeterince artana kadar fakat çocuklarda 72 saate kadar uzatılmamalıdır. Hipoglisemi, asidoz, bulantı, kusma, dehidratasyon, letarji gelişebileceği için çoğu merkez hastayı yatırır, böylece aile eğitimi daha yoğun bir şekilde yapılabilir (evde öğünlerin hesaplanması, tartılması, düzenlenmesiyle ilgili). Hastanın yağ artışını tolere edebilmesi için diyet 1:1, 2:1, 3:1 ve 4:1 olarak günlük artış olacak şekilde yapılır.

Kimler uygulamalı?

Ketojenik diyet; erişkin epilepsili bireylerde önerilmemektedir. İlaca dirençli epilepsisi olan çocuklarda ek tedavi olarak ketojenik diyet öne­rilebilir.

Diyet her çocuğun günlük enerji, protein ve sıvı gereksinmesini karşılayacak şekilde çocuğun yaşı, boyu ve kilosuna uygun olarak hazırlanır. İki veya üç ilaca yanıtsız olan epilepsiler İDE olarak tanımlanmaktadır. İDE’de çıkarılabilecek epileptik odak varsa epilepsi cerrahisi en iyi tedavidir, ancak böyle bir şansı olmayan çocuklar için KD en iyi tedavi seçeneği olabilir. KD’e başlamadan önce psikososyal olarak ailenin hazır olduğunun belirlenmesi gerekir. Ailenin çocuğuna KD uygularken rolünü anladığından emin olunmalıdır.

Nelere dikkat etmeli

Dengeli beslenmede vitamin ve mineraller yeterliyken KD’te meyve, sebze, tahıllar ve kalsiyum içeren gıdalar kısıtlanmış olduğundan vitamin ve mineral eklenmesi gereklidir. KD’te kalsiyum ve D vitamini azdır ve epilepsili çocuklarda da D vitamini düzeyleri düşüktür bu nedenle hem D vitamini hem de kalsiyum eklenmelidir. Çinko, bakır, selenyum ve fosfor düşük saptanırsa eklenir, normalse standart multi vitamin olarak verilir. Karbonhidratı olmayan veya az miktarda olan multi vitaminler kullanılmalıdır.

Ketojenik Diyette Görülebilecek Yan Etkiler:

  • Kabızlık
  • Kemik erimesi (osteoporoz)
  • Asidoz (kan pHdeğerinde düşme)
  • Kolesterol yüksekliği
  • Böbrek taşları
  • Karnitin eksikliği

Metabolik anormallikler KD’in minör yan etkileridir, hiperürisemi, hipokalsemi, hipomagnezemi, amino asit düzeylerinde düşme ve asidozu içerir. Gastrointestinal bulgular kusma, konstipasyon, diyare ve karın ağrısı -50 çocukta olabilir. KD’in yağlardan zengin olan içeriği gastrik boşalma zamanını uzatarak kusmaya yol açabilir. Konstipasyon fibrilden yoksul yiyecek alımına bağlı olabilir. KD oranının 3:1 olması 4:1’e göre daha iyi tolere edilir

Ketojenik Diyette Uyulması Gereken Önemli Kurallar:

  • Diyet menüsü dışında hiçbir yiyecek tüketilmemelidir.
  • Menüdeki miktarlara doğru uyum için yiyeceklerin tartılması tavsiye edilir.
  • Yemek tabağındaki bütün yiyecekleri silikon spatula ile sıyırılmalıdır
  • Öğünlerin saatlerine uyulmalıdır
  • Günlük alınması gereken sıvı miktarının tüketilmesine dikkat edilmelidir.
  • Aile fertleri çocuğun yanında başka yiyecek yememelidir.
  • Doktora danışmadan hiçbir ilaç tüketilmemelidir.
  • Tüketilen ürünler gizli karbonhidrat içerebilir, etiket biligilerini dikkatli okunmalıdır ve beslenme uzmanına danışılmalıdır.
Related Posts